Afzetkracht en ontsnappingsruimte
Vanuit buikligging kan iemand zich met armen, knieën en voeten tegen de ondergrond afzetten. Dat kan opstaan, wegdraaien of ongecontroleerde kracht-tegen-kracht in de hand werken.
Voor professionals in zorg en veiligheid
Veilig fysiek ingrijpen, zonder het contact te verliezen.
Soms loopt een situatie zo op dat praten alleen niet meer toereikend is. Iemand kan zichzelf, anderen of de omgeving in gevaar brengen.
SafeWrap® Nederland helpt professionals die in SafeWrap zijn getraind om op zo’n moment veilig, gecontroleerd en zorgvuldig fysiek in te grijpen - met nadruk op vrije ademhaling, het vermijden van druk op borstkas en middenrif, het behouden van contact en verdere de-escalatie.
Voor zorgteams, politie, handhaving, beveiliging en andere professionals die met ernstige escalatie te maken kunnen krijgen.
Het systeem
SafeWrap is een praktisch en integraal systeem voor fysieke crisisinterventie. Het omvat onder meer Solo Survival voor situaties waarin een professional tijdelijk alleen staat, SafeDown voor een gezamenlijke en veilige overgang naar de grond en SafeSwitch voor het gecontroleerd overnemen van een positie of rol.
SafeWrap is ontwikkeld met veiligheid als uitgangspunt: voor de persoon bij wie wordt ingegrepen, de betrokken professionals en de omgeving. Het systeem is erop gericht pijn, letsel en traumatische belasting tijdens fysiek ingrijpen zoveel mogelijk te beperken. Dat uitgangspunt werkt door in de keuze van positie, taakverdeling, communicatie, observatie en afbouw.
Bij teammatig fysiek ingrijpen vormt de stabiele zijligging de positionele kern van SafeWrap. Deze keuze heeft zowel medische als tactische betekenis. De positionering is erop gericht druk op de borstkas en het middenrif te vermijden en het gezicht, de ademhaling en andere lichamelijke signalen in beeld te houden. Dat ondersteunt contact en observatie en laat ruimte voor noodzakelijke zorg. Tegelijk beperkt de zijligging de mogelijkheid om met het hele lichaam tegen de ondergrond af te zetten of krachtig weg te draaien.
Binnen deze positie organiseren twee professionals die in SafeWrap zijn getraind de fysieke controle vanuit complementaire rollen. De ene professional richt zich op het bovenlichaam, de andere op het onderlichaam. Door de armen en benen kruislinks te controleren en daarbij lichaamsmechanica, positionering en onderlinge afstemming te combineren, beperken zij de bewegingsmogelijkheden en kunnen zij iemand fysiek in bedwang houden.
Met SafeSwitch kunnen professionals gecontroleerd van positie wisselen of door een derde professional worden afgelost, zodat fysieke controle, contact en observatie tijdens de wisseling kunnen doorlopen.
Het probleem
De positie waarin iemand fysiek in bedwang wordt gehouden, heeft direct invloed op veiligheid, overzicht en contact. In buikligging kunnen de handen buiten zicht of onder het lichaam terechtkomen. Het vrijmaken van die handen kan vervolgens moeilijk zijn en extra verzet, fysieke strijd of escalatie oproepen. Ook kunnen verborgen of risicovolle voorwerpen minder snel worden opgemerkt. Tegelijk kan iemand zich vanuit buikligging krachtig afzetten of draaien. Zulke bewegingen zijn vaak moeilijk tegen te houden, waardoor het lastiger wordt om een stabiele en veilige positie te behouden. SafeWrap is daarom gericht op een gecontroleerde overgang naar een stabiele zijligging zodra dat veilig kan.
Buikligging komt binnen verschillende bestaande werkwijzen voor fysiek ingrijpen voor. Juist daarom is een directe vergelijking met de stabiele zijligging relevant. De vergelijking hieronder laat zien welke praktische problemen bij buikligging kunnen ontstaan en hoe de positionering binnen SafeWrap daarvan verschilt.
Afzetkracht en ontsnappingsruimte
Vanuit buikligging kan iemand zich met armen, knieën en voeten tegen de ondergrond afzetten. Dat kan opstaan, wegdraaien of ongecontroleerde kracht-tegen-kracht in de hand werken.
Handen buiten zicht
Wanneer handen onder het lichaam verdwijnen, kan het team het zicht verliezen op wat iemand ermee doet. Dat bemoeilijkt de afstemming en kan het zichtbaar of vrijmaken van de handen onnodig moeilijk maken.
Toegang tot verborgen voorwerpen
Wanneer handen buiten zicht zijn, kan iemand mogelijk een verborgen wapen of ander risicovol voorwerp in kleding of rond de taille bereiken voordat het team dit opmerkt.
Zes samenhangende onderdelen van het systeem.
Vaste rollen, duidelijke positionering en onderlinge communicatie helpen professionals om afgestemd te handelen. Twee getrainde professionals verdelen taken en ondersteunen elkaar tijdens het ingrijpen. Kalme positionering — zonder pijnprikkels, gewrichts- of nekklemmen — helpt improvisatie en kracht-tegen-kracht te beperken.
SafeDown biedt een gecontroleerde overgang naar de grond, met ondersteuning van het hoofd. De beweging verloopt beheerst, zodat vallen, wegdraaien en ongecontroleerde beweging zoveel mogelijk worden beperkt.
Vrije ademhaling, zicht op lichamelijke signalen en het beperken van pijn en letsel staan centraal. De holding wordt georganiseerd vanuit een stabiele zijligging, met nadruk op vrije ademhaling en het vermijden van druk op borstkas en middenrif. Zorgvuldige positionering helpt onnodige druk, pijnprikkels en strijd zoveel mogelijk te beperken en ondersteunt observatie van gelaatsuitdrukking, houding, kleur en andere lichamelijke signalen.
De-escalatie stopt niet wanneer fysiek ingrijpen begint. Het team houdt contact en ondertitelt het handelen door te benoemen wat er gebeurt, waarom en wat de volgende stap is. Dat vergroot de voorspelbaarheid, kan traumatische belasting helpen beperken en ondersteunt het zorgvuldig afbouwen van de fysieke inzet zodra dat veilig kan.
SafeWrap helpt het fysieke ingrijpen zo te organiseren dat zorgprofessionals ruimte houden voor beoordeling en noodzakelijke somatische zorg.
Solo Survival richt zich op zelfbescherming, afstand en tijd winnen totdat collega’s kunnen overnemen. Daarbij staan bescherming van hoofd en nek en het behouden of creëren van voldoende ruimte centraal. Het doel is niet om iemand alleen te overmeesteren of fysiek in bedwang te houden, maar om letsel zoveel mogelijk te beperken en de overgang naar gecoördineerd teamhandelen mogelijk te maken.
Wanneer dat veilig en mogelijk is, begint SafeWrap met verbale de-escalatie om spanning te verminderen en fysiek ingrijpen waar mogelijk te voorkomen.
Toepassingsgebied
Voor wie
SafeWrap kan relevant zijn voor professionals en organisaties die te maken kunnen krijgen met agressie, dreiging of fysiek gevaar, bijvoorbeeld binnen de zorg, zorgbeveiliging en veiligheidsgerichte taken.
Wanneer
Voor organisaties
SafeWrap kan die praktische ruimte adequaat invullen. Het systeem geeft professionals die in SafeWrap zijn getraind een samenhangende werkwijze voor fysiek ingrijpen. Daarmee versterkt SafeWrap zowel het praktische handelingsvermogen als het professionele vertrouwen in het eigen en gezamenlijke handelen.
Voor ggz-instellingen biedt SafeWrap daarmee een praktische uitvoeringsstructuur die kan bijdragen aan de beleidsrichting uit Vrijheidsbeperking in de GGZ: veldnorm insluiting: situaties van insluiting waar mogelijk voorkomen en, wanneer insluiting niet kan worden voorkomen, de duur en belasting zoveel mogelijk beperken.
Meer dan de helft van de medewerkers in zorg en welzijn krijgt te maken met agressie door patiënten of naasten. In sommige beroepsgroepen loopt dat aandeel op tot bijna vier op de vijf.
Bijna 6 op de 10
medewerkers in zorg en welzijn
Bijna 4 op de 5
sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders
Omgaan met agressie en acute escalatie is een veeleisende professionele opgave. In korte tijd komen waarnemen, afwegen, afstemmen en handelen samen. Juist op zulke momenten werken spanning en tijdsdruk door in lichamelijke reacties, aandacht en informatieverwerking.
Acute stressrespons
Een acute stressreactie kan gepaard gaan met een hogere hartslag, een snellere ademhaling en meer spierspanning.
Cognitieve vernauwing
Het kan moeilijker worden om overzicht te houden, informatie te verwerken en alternatieven zorgvuldig af te wegen.
Tunnelvisie en auditieve uitsluiting
Visuele en auditieve informatie buiten de primaire focus kan minder bewust worden geregistreerd, waaronder veranderingen in de omgeving en signalen van collega’s.
Onder acute druk kan wat vooraf is geleerd en geoefend meer gewicht krijgen. Binnen SafeWrap worden daarom gecontroleerde positionering, lichaamsmechanica en afgestemd teamhandelen in samenhang geoefend: in beweging, bij wisselende reacties en onder actieve weerstand. Daarbij oefenen professionals hoe zij de onderliggende principes toepassen wanneer het verloop anders is dan voorzien en hoe zij hun handelen afstemmen op wat zich daadwerkelijk voordoet.
SafeWrap sluit aan bij vier fundamentele ethische principes. Binnen de zorg komen deze terug in de WGBO, de Wvggz, de Wzd en de Jeugdwet. Binnen het veiligheidsdomein sluit het systeem aan bij verwante uitgangspunten, zoals in de Politiewet 2012 en de Ambtsinstructie.
Proportionaliteit
De aard, intensiteit en duur van het ingrijpen staan in verhouding tot het actuele risico en het concrete doel van de interventie.
Subsidiariteit
Een minder ingrijpende mogelijkheid krijgt voorrang wanneer die beschikbaar en toereikend is.
Doelmatigheid
De gekozen inzet moet kunnen bijdragen aan het veiligheids- of zorgdoel waarvoor wordt ingegrepen.
Veiligheid
Professionals volgen de situatie, lichamelijke signalen en veranderende risico’s en stemmen de uitvoering en afbouw daarop af.
Binnen SafeWrap vormen zelfbescherming, afgestemd teamhandelen, contact, observatie, ruimte voor noodzakelijke zorg en zorgvuldige afbouw één samenhangend geheel. De verdiepingen hieronder laten vanuit verschillende invalshoeken zien wat dit in de praktijk betekent voor professionals en voor de persoon bij wie wordt ingegrepen.
Solo Survival richt zich op zelfbescherming wanneer een professional tijdelijk alleen staat: beschermen, waar mogelijk ruimte creëren, hulp inschakelen en tijd overbruggen totdat ondersteuning arriveert.
Bij teammatige inzet handelen twee professionals die in SafeWrap zijn getraind vanuit complementaire rollen. De ene professional richt zich op positionering en controle rond het bovenlichaam, de andere rond het onderlichaam. Korte, functionele communicatie stemt hun handelen op elkaar af.
Wanneer een gecontroleerde overgang vanuit een staande situatie nodig is, geeft SafeDown daarvoor een gezamenlijke structuur, met aandacht voor richting, positionering en ondersteuning van hoofd en lichaam.
De-escalatie stopt niet wanneer fysiek ingrijpen begint. Professionals houden contact, leggen kort en voorspelbaar uit wat er gebeurt en stemmen toon, tempo en fysieke inzet af op waarneembare reacties.
Tegelijk blijven het gezicht, de ademhaling en andere lichamelijke signalen in beeld, zodat beoordeling en noodzakelijke zorg kunnen aansluiten.
Wanneer de situatie, benodigde toegang of fysieke belasting daarom vraagt, kan een andere professional die eveneens in SafeWrap is getraind via SafeSwitch een positie of rol gecontroleerd overnemen. De wisseling wordt afgestemd en gecommuniceerd, zodat uitvoering, observatie en contact tijdens de positiewisseling doorlopen.
Zodra het actuele risico dit toelaat, wordt de fysieke inzet stapsgewijs verminderd. Na de acute fase worden relevante observaties over gedrag, ademhaling en andere lichamelijke signalen, veranderingen in spanning of weerstand, toegepaste stappen en momenten van afbouw overgedragen aan de verantwoordelijke zorgprofessional of het vervolgteam. Die overdracht ondersteunt verdere beoordeling, vervolgzorg, nazorg en evaluatie.
SafeWrap helpt de fysieke inzet zo te organiseren dat daartoe bevoegde zorgprofessionals waar nodig ruimte houden voor medische beoordeling en noodzakelijke somatische zorg.
De positionering is erop gericht druk op de borstkas en het middenrif te vermijden. In de stabiele zijligging blijft het gezicht zichtbaar en kunnen ademhaling, bewustzijnsniveau en andere waarneembare lichamelijke signalen worden gevolgd.
Afhankelijk van de situatie kan ruimte worden gehouden voor bijvoorbeeld:
Fysiek in bedwang houden kan voor de persoon bij wie wordt ingegrepen én voor betrokken professionals een ingrijpende ervaring zijn.
Perspectief van de persoon
Onderzoek naar handmatige fysieke inbedwanghouding beschrijft uiteenlopende ervaringen, waaronder angst, machteloosheid, vernedering en verlies van vertrouwen - en soms ook rust of veiligheid wanneer iemand de controle over het eigen handelen verloor.
Perspectief van professionals
Onderzoek beschrijft bij professionals onder meer angst, frustratie, schuldgevoel en spanning tussen de zorgrol en het fysiek ingrijpen.
Binnen SafeWrap zijn contact, duidelijke uitleg, dynamische de-escalatie en zorgvuldige afbouw onderdeel van het fysieke ingrijpen.
Samenwerking over organisatiegrenzen
SafeWrap geeft professionals een herkenbare operationele taal voor fysiek ingrijpen.
Wanneer directe collega’s of professionals uit andere teams, disciplines of organisaties aansluiten, helpt die gedeelde taal om observaties te delen, de taakverdeling opnieuw af te stemmen en iedere professional vanuit de eigen verantwoordelijkheid bij de interventie te laten aansluiten.
Begrippen voor de fase van de interventie, positiewisselingen en afbouw maken de communicatie korter en preciezer wanneer de situatie daarom vraagt.
Door regelmatig samen te trainen raken professionals steeds meer vertrouwd met de taakverdeling, de onderlinge communicatie en de manier waarop hun handelingen op elkaar aansluiten. Zo ontstaat een geoefende werkwijze waarop zij in situaties van acute spanning kunnen terugvallen.
De combinatie van opleiding, vaardigheidstoetsing en terugkerende training borgt de kwaliteit van het opleidingsproces en ondersteunt een zorgvuldige en consistente toepassing van SafeWrap binnen de organisatie.
SafeWrap is een beschermd systeem van Gracie University en wordt onder licentie aangeboden. Medewerkers worden opgeleid door een SafeWrap-instructeur met een geldige certificering van Gracie University. De organisatielicentie is gekoppeld aan de officiële trainingsstandaard en periodieke herhalingstraining.
Internationale praktijk en expertise
Medisch deskundigenoordeel
Dr. Gary Vilke trad in meer dan honderd rechtszaken op als medisch deskundige bij sterfgevallen in situaties waarin mensen fysiek in bedwang werden gehouden. Vanuit deze ervaring heeft hij SafeWrap medisch beoordeeld.
Na een grondige beoordeling van het SafeWrap-systeem heb ik geen aanwijzingen gevonden voor nadelige effecten op het ademhalings- of vaatstelsel tijdens de toepassing ervan. SafeWrap biedt professionals bovendien voortdurend zicht op het gezicht van de betrokkene, wat van belang is voor medische observatie en effectieve de-escalatie. Op basis van deze bevindingen beveel ik de toepassing van SafeWrap sterk aan bij organisaties waar fysiek in bedwang houden noodzakelijk is.
Verkorte Nederlandse vertaling van de oorspronkelijke Engelstalige verklaring.
Bekijk videoInstructeurs van de Los Angeles Police Department namen deel aan een intensieve train-de-traineropleiding om SafeWrap binnen hun arrestatie- en beheersingspraktijk te beoordelen. In deze video delen zij hun ervaringen met het systeem.
In deze video is te zien hoe medewerkers van de New York Police Department kennismaken met SafeWrap en de toepassing ervan in de praktijk beoordelen.
VIDEOBIBLIOTHEEK
Een systeem, twee professionals: begrenzen zonder het contact te verliezen.
Bespreek binnen uw organisatie de mogelijkheden voor een gratis demonstratie.
Een demonstratie helpt organisaties beoordelen of SafeWrap past binnen hun bestaande veiligheidsbeleid, scholing en crisisinterventiekaders.
Vraag een demonstratie aanEen demonstratie is bedoeld voor organisaties, teamleiding, management, opleidingscoördinatoren en professionals die betrokken zijn bij fysieke crisisinterventie.
Herkomst
Internationale toepassing
SafeWrap is ontwikkeld door Gracie University en wordt in de Verenigde Staten al succesvol toegepast binnen verschillende professionele contexten, waaronder zorg, politie, hulpdiensten en beveiliging.
Voor uitgebreide Engelstalige informatie over het SafeWrap-systeem kunt u de officiële SafeWrap-site bekijken.
Bekijk de Engelstalige SafeWrap-siteVeelgestelde vragen
SafeWrap is een praktisch en integraal systeem voor fysieke crisisinterventie. Het systeem biedt een duidelijke werkwijze voor twee getrainde professionals om iemand vanuit een stabiele zijligging veilig, gecontroleerd en proportioneel fysiek in bedwang te houden wanneer veiligheid direct onder druk komt te staan — zonder het contact te verliezen.
SafeWrap is geen algemene agressietraining of losstaand de-escalatieprogramma. Het systeem richt zich op fysieke crisisinterventie: het moment waarop escalatie fysiek wordt. De-escalatie is daarbij actief onderdeel van het handelen: het team houdt contact, legt uit wat er gebeurt en werkt aan rust.
SafeWrap is bedoeld voor ernstige escalatiesituaties waarin veiligheid direct onder druk komt te staan en fysiek ingrijpen noodzakelijk wordt. Het systeem sluit aan op een zorgvuldige escalatieaanpak waarin contact, begrenzing, verbale de-escalatie en teamafstemming vooropstaan.
Dynamische de-escalatie betekent dat de-escalatie niet stopt zodra fysiek ingrijpen begint. Tijdens de interventie houdt het team contact, legt uit wat er gebeurt en waarom, en werkt aan rust en verdere de-escalatie.
Binnen SafeWrap is communicatie onderdeel van het handelen. Het systeem geeft het team een duidelijke werkwijze, waardoor professionals onderling kunnen afstemmen en rustig kunnen uitleggen wat er gebeurt, waarom er fysiek wordt ingegrepen en wat de volgende stap is. Zo houdt het team het contact met de patiënt of cliënt zoveel mogelijk vast, ook tijdens het fysieke ingrijpen.
SafeWrap legt de nadruk op zorgvuldig handelen tijdens fysiek ingrijpen. Daarbij staan stabiele zijligging, vrije ademhaling, het vermijden van druk op borstkas en middenrif, en zicht op gelaatsuitdrukking, houding en lichamelijke signalen centraal. Het systeem is erop gericht pijn, letsel en traumatische belasting zoveel mogelijk te beperken.
Nee. SafeWrap is geen separatie en ook geen mechanische fixatie. Het is een integraal systeem voor fysieke crisisinterventie, met een vaste werkwijze om iemand gecontroleerd in een stabiele zijligging te brengen en daar zorgvuldig fysiek in bedwang te houden.
Daarmee sluit SafeWrap inhoudelijk aan bij uitgangspunten die binnen de Wvggz en Wzd belangrijk zijn bij ingrijpende maatregelen: proportionaliteit, subsidiariteit, doelmatigheid, veiligheid en zorgvuldig handelen. De beslissing óf fysiek ingrijpen passend en toegestaan is, is altijd onderdeel van het professionele en organisatorische kader van de zorgaanbieder.
SafeWrap is ontwikkeld door Gracie University in de Verenigde Staten en is gebaseerd op principes uit Gracie Jiu-Jitsu, zoals positionele controle en lichaamsmechanica. Die principes zijn vertaald naar professionele fysieke crisisinterventie in zorg en veiligheid — niet als sport of vechtsysteem.
Nee. SafeWrap komt voort uit principes van Gracie Jiu-Jitsu, maar is geen sporttraining en geen vechtsporttoepassing. Het systeem is ontwikkeld voor professionele contexten waarin iemand veilig, gecontroleerd en proportioneel fysiek in bedwang moet worden gehouden.
De nadruk ligt niet op winnen, pijn of dominantie, maar op veiligheid, teamcoördinatie, vrije ademhaling, behoud van contact en zorgvuldig handelen tijdens het fysieke crisismoment.
SafeWrap vervangt geen protocollen, professionele besluitvorming of wettelijke kaders. Het kan naast bestaande systemen worden gebruikt en richt zich op de uitvoering van het fysieke crisismoment. De organisatie is verantwoordelijk voor de beoordeling wanneer fysiek ingrijpen passend en toegestaan is.
SafeWrap is vooral relevant voor organisaties waar professionals te maken kunnen krijgen met ernstige fysieke escalatie, bijvoorbeeld binnen de GGZ, acute zorg, gehandicaptenzorg, ouderenzorg, zorgbeveiliging, beveiliging, handhaving en crisisdiensten. Het kan naast bestaande methodes, trainingen en veiligheidsprotocollen worden gebruikt en hoeft deze niet te vervangen.
Ja. Organisaties kunnen een demonstratie of kennismakingsgesprek aanvragen, bijvoorbeeld voor management, opleiders of veiligheidsadviseurs. Een demonstratie geeft inzicht in de werkwijze, maar is geen training en geeft geen bevoegdheid om SafeWrap toe te passen. Toepassing in de praktijk vraagt om volledige training door een gecertificeerde SafeWrap-instructeur, binnen de geldende licentievoorwaarden.
Contact
Wil je weten of SafeWrap relevant kan zijn voor jouw organisatie of team? Laat je gegevens achter, dan nemen we contact met je op voor een eerste kennismaking of demonstratie.
Bedankt voor uw bericht. We nemen zo spoedig mogelijk contact met u op.
Er is een bevestiging verzonden naar het door u opgegeven e-mailadres.
Het verzenden is niet gelukt. Je kunt ons rechtstreeks mailen via info@safewrap.nl.
Of kopieer je bericht en mail dat naar ons: